چهارشنبه، ۱۵ تير ۱۴۰۱ | 
Wednesday, 6 July 2022 | 
روزنامه‌ها دفتريادها گفت و گوها درسها کتابها مقالات کارنامه
 جستجو  بایگانی روزنامه‌ها 
سه شنبه، ۱۴ تير ۱۴۰۱ | ۶:۲۲ ب ظ
Tuesday, 5 July 2022 | 09:52 AM
  • آیا اسلام «دین شمشیر» یا «دین زور» است؟ پرسش‌هایی دربارهٔ دین و سلطه

یکی ازپرسش‌های بسیار مهم و اساسی در خصوص تاریخ اسلام، چه برای مسلمانان آزاداندیش و مترقی و چه برای مورخان و اسلام‌شناسان و شرق‌شناسان و چه برای پیروان ادیان دیگر و بی‌دینان و بی‌خدایان و بی‌ایمانان، این است که گسترش اسلام در میان جوامع دیگر، و حتی در میان خود عرب‌ها، تا چه اندازه مرهون پذیرش «تعالیم» آن از روی «رضایت» و «خواست» مردمان بوده است: مسلمانان گروهی اندک در مکه به شمار می‌رفتند! اگر محمد [ص] از مکه بیرون نمی‌رفت و با قبایل دیگر متحد نمی‌شد و از بیرون مکه به آن نمی‌تاخت و مسلمانان پیروز نمی‌شدند و شکست می‌خوردند چه بر سر «دین محمد» می‌آمد؟  بنابراین، این پرسش همواره مطرح است که گسترش اسلام تا چه اندازه ناشی از «حکومت زور» یا «فتح» و «پیروزی» (تغلب) بوده است؟ این امر البته تنها به اسلام نیز منحصر نیست. آیا اسلام یا مسیحیت یا یهودیت در صورتی که به قدرت و سلطه و زور«دولت» دست نمی‌یافتند هرگز می‌توانستند دین‌‌هایی فراگیر باشند؟ این امر در خصوص مذاهب همهٔ ادیان و دیگر آیین‌های حکمی، از جمله، آیین بودا و آیین زرتشت و حکمت کنفوسیوس، و حتی فلسفه‌ها و ایدئولوژی‌ها نیز صادق است. هیچ دین یا مذهب یا حکمت و فلسفه‌ای بدون داشتن سرزمین و قدرتی که از او حمایت کند باقی نمی‌ماند: گذشته از ادبان و مذاهب و حکمت‌های باستانی، از میان فلسفه‌ها، رواقی‌گری، در چهان باستان، و لیبرالیسم و مارکسیسم، در جهان جدید، مصادیق بارز نسبت میان اندیشه و قدرت یا سلطه‌اند. قدرت نه تنها برای بقای هراندیشه‌ای، از جمله، دین و حکمت و فلسفه و علم، ضروری است بلکه برای گسترش واقبال مردمان به آن نیز. إِذَا جَاء نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ، وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا. این سخنی حق است. بدون پیروزی حتی خدا هم شکست می‌خورد و فراموش می‌شود!   

۰
شنبه، ۴ تير ۱۴۰۱ | ۷:۵۴ ب ظ
Saturday, 25 June 2022 | 11:24 AM
  • مثل هیچ کسی نبود!

دیشب و امروز دوبار نشستم و فیلم مستند «ستارهٔ دنباله‌دار»، ساختهٔ محمود بهرازنیا، را دربارهٔ زندگی و کار سهراب شهید ثالث (۱۳۲۳-۱۳۷۷)، از «آپارات» بی بی سی، دیدم. تعجب نکردم از اینکه دیدم «سهراب» بی هیچ تردیدی خودش بود: خود خود خودش. مانند فیلم‌هایش ساده، معصوم، مظلوم، کم‌ادعا، کم حرف، سرد و غمگین ولی ژرف، سنگین و آهنین. تاوان نبوغ داشتن گاهی چه سنگین است و دردناک. کارهایش یکه و بی‌همتا بود، و باورنکردنی. استادش که بود؟ از چه کسی تإثیر پذیرفته بود؟ یاسوجیرو اوزو؟ ورنر راینر فاسبیندر؟ ورنر هرتسوک؟ اکسپرسیونیست‌های آلمانی فیلم‌های سیاه و سفید و صامت؟ شاید درآینده کسانی بکوشند ردّی از آثار او را در تاریخ پیش از خودش بیابند. اما اکنون کسانی هستند که رد کارهایشان به او می‌رسد. اما همهٔ اینها مهم نیست.

مهم این است که دیدن فیلم‌های او ترا برمی‌آشفت. وظیفهٔ دشوار انسان بودن بر دوشت سنگینی می‌کرد. و شاید عزم خود را جزم می‌کردی که از این زندگی غمبار آدمیانی که شاید خود یکی از آنان نباشی به آسانی نگذری، چون دست کم آن‌قدر از بخت بهره داشته‌ای که به سینمایی بروی تا فیلمی از او را ببینی، بختی که شاید هیچ‌یک از شخصیت‌های فیلم‌های او نداشتند، مردمان محروم، حاشیه‌ای، غریب، بی‌نام و نشان، فراموش‌شده. جوانی خوش‌قیافه، خوش لباس، تحصیل‌کرده عزم جزم کرده بود که صادقانه صدا و سیمای آنان را به جهانیان بنمایاند. جوانی که تا آخر عمر همچون دانشجویی شهرستانی در شهرهایی بزرگ و پُرزرق و برق خانه به دوش زیست، از زندگی کامی نگرفت، تنها، فروتن و بی‌ادعا به آنانی خدمت کرد که تنهایان و ناکامان همیشگی زمین بوده‌اند. او «یوتوپیا» یا «ناکجاآبادی» را به ما نشان داد که ما همواره از دیدن آن گریزان بوده‌ایم. «ناکجاآبادی» که همین بیخ گوش ماست. «ناکجاآبادی» که اکنون خوب می‌دانیم چگونه پدید می‌آید، و چگونه اداره می‌شود، و پااندازهای آن چه کسانی هستند. بی‌گمان، «شهید» (گواه) عصر خودش بود به راستی و شایستگی. یادش زنده و گرامی.   

۰
چهارشنبه، ۱ تير ۱۴۰۱ | ۱۲:۵۵ ق ظ
Tuesday, 21 June 2022 | 04:25 PM
  • «دنباله‌رو» یا «همرنگ جماعت»

یکی دو روز پیش ژان لویی ترنتینیان (۱۹۳۰-۲۰۲۲) بازیگر توانای سینمای فرانسه در ۹۱ سالگی درگذشت. شاید اکنون یکی دو فیلم را با بازی او بیش‌تر به خاطر نداشته باشم، هرچند برخی از فیلم‌های مشهور دیگر او را دیده‌آم: از جمله: «و خدا زن را آفرید» (۱۹۵۶) و «زد» (۱۹۶۸) و «بیابان تاتارها» (۱۹۷۶) و سه رنگ: سرخ (۱۹۹۴). اما آنچه اکنون از او به خاطر دارم کافی است تا درباره‌اش بنویسم و از او به نیکی یاد کنم.

۰
search fallosafah.org search the web
Google MSN AlltheWeb
Yahoo AltaVista Parseek
روزنامه‌ها دفتر يادها گفت و گوها درسها کتابها مقالات کارنامه
يکشنبه، ۳ شهريور ۱۳۸۱ / چهارشنبه، ۱۵ تير ۱۴۰۱
همه‌ی حقوق محفوظ است
Fallosafah.org— The Journals of M.S. Hanaee Kashani
Email: fallosafah@hotmail.com/saeed@fallosafah.org
Powered By DPost 0.9